Ev veya ofis ağlarında Ethernet kablosu seçerken en çok merak edilen konulardan biri, kablo uzunluğunun internet hızını etkileyip etkilemediği. Genel olarak Ethernet bağlantıları, uygun kablo kullanıldığında 100 metreye kadar hız kaybı yaşamadan çalışabiliyor. Ancak bu sınır tüm kablo türleri ve bağlantı hızları için aynı değil. Peki hangi kablo ne kadar yavaşlıyor? Ethernet kablosu uzadıkça hız düşer mi?
Buradaki 100 metrelik sınır yalnızca duvardan duvara uzanan kabloyu ifade etmiyor. Standart ağ kurulumlarında yaklaşık 90 metre sabit kabloya, iki uçta toplam 10 metreye kadar esnek patch kablosu eklenebiliyor. Bu nedenle toplam mesafe 100 metre olarak kabul ediliyor. Günlük kullanımda 3, 10, 25 veya 30 metrelik kaliteli bir Ethernet kablosunun bağlantı hızını düşürmesi beklenmiyor.
Özellikle internet bağlantınız 1 Gbps seviyesindeyse, doğru kategorideki kabloyla çok daha uzun mesafelerde bile sorun yaşamayabilirsiniz. Peki hangi Ethernet kablosu kaç metre destekliyor? Kablo kategorisi, özellikle 1 Gbps üzerindeki bağlantılarda daha önemli hale geliyor. Burada özellikle Cat6 önemli bir istisna oluşturuyor. Cat6 kablolar 10 Gbps bağlantıyı destekleyebilse de 10GBASE-T için standart mesafe yaklaşık 55 metre ile sınırlı. 100 metreye kadar 10 Gbps bağlantı planlanıyorsa Cat6a daha uygun seçenek oluyor.
- Cat5e: 100 metreye kadar 1 Gbps
- Cat6: 100 metreye kadar 1 Gbps
- Cat6: Yaklaşık 55 metreye kadar 10 Gbps
- Cat6a: 100 metreye kadar 10 Gbps
Öte yandan kablonun belirtilen mesafeyi aşması, hızın aniden düşeceği anlamına gelmiyor. Örneğin 55 metreden biraz daha uzun bir Cat6 kablosu uygun koşullarda hâlâ 10 Gbps bağlantı sağlayabilir. Ancak hata, bağlantı kopması veya performans dalgalanmaları yaşanıyorsa Cat6a’ya geçmek daha doğru olacaktır.
100 metreden uzun mesafelerde ne yapılmalı?
İki ağ cihazı arasındaki mesafe 100 metreyi aşıyorsa, tek parça çok uzun bir bakır Ethernet kablosu kullanmak yerine araya Ethernet switch yerleştirmek daha mantıklı olabilir. Böylece iki ayrı kablo hattı oluşturulabilir. Alternatif olarak uzun mesafelerde fiber optik kablo tercih edilebilir. Fiber ve bakır altyapıyı birbirine bağlamak için medya dönüştürücü veya fiber destekli switch kullanılabilir.
PoE (Power over Ethernet) bağlantılarında ise mesafe daha da önemli hale geliyor. 100 metrelik sınır genel olarak geçerli olsa da uzun kablolarda cihazlara ulaşan güç yetersiz kalabilir. Bu nedenle PoE kullanılan sistemlerde hem kablonun hem de switch ve cihazların güç gereksinimlerinin ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.
Bilmeyenler için PPPoE bağlantısı hem VDSL hem de Fiber (FTTH) altyapılarında kullanılıyor. ISS’ler her iki teknolojide de, aboneliğinizi doğrulamak ve size IP adresi tanımlamak için bu protokolü zorunlu tutar. Ancak bağlantının kurulma şekli altyapınıza göre değişiklik gösterebilir. VDSL Altyapısında PPPoE, duvardan gelen telefon kablosunun doğrudan DSL modemine bağlanmasıyla sağlanır. iber (FTTH) Altyapısında PPPoE ise, eve kadar gelen ince fiber kablo, önce ONT (Optik Network Terminali) adı verilen küçük bir kutuya ardından ethernet kablosuyla modeme bağlanır.
Sonuç olarak 1 Gbps bağlantı için Cat5e veya Cat6, 100 metreye kadar 10 Gbps bağlantı için ise Cat6a çoğu kullanıcı için yeterli. Daha yüksek kategorili Cat7 veya Cat8 kablo almak ise tek başına daha yüksek hız anlamına gelmiyor; router ve bilgisayarın Ethernet portlarının da bu hızları desteklemesi gerekiyor.
